پورتگذاری شیمیدرمانی در تهران
.webp)
بیمارانی که به شیمیدرمانی یا درمانهای وریدی طولانیمدت نیاز دارند، ممکن است با مشکلاتی مانند تزریقهای مکرر، آسیب به رگهای محیطی و دشواری دسترسی وریدی مواجه شوند. پورتگذاری شیمیدرمانی یکی از روشهایی است که با هدف آسانتر کردن روند دریافت دارو و افزایش راحتی بیمار انجام میشود.
در ادامه با مراحل انجام پورتگذاری ریه، میزان درد، مراقبتهای بعد از عمل، عوارض احتمالی و هزینه پورت شیمیدرمانی آشنا میشوید. دکتر بهروز امامی فوق تخصص ریه، خدمات پورتگذاری را پس از بررسی شرایط بیمار و با رعایت استانداردهای پزشکی در تهران ارائه میدهد.
پورت شیمیدرمانی یا پورت ریه چیست؟
پورت شیمیدرمانی یا پورت وریدی کاشتنی (Port-a-Cath) یک وسیله کوچک پزشکی است که زیر پوست، معمولاً در قسمت بالایی قفسه سینه، قرار داده میشود و از طریق یک لوله باریک (کاتتر) به یکی از وریدهای بزرگ بدن متصل میشود.
این وسیله برای بیمارانی که به تزریقهای مکرر وریدی نیاز دارند، مانند افراد تحت درمان شیمیدرمانی، استفاده میشود و باعث میشود داروها، مایعات، خون یا برخی درمانهای وریدی با دسترسی راحتتر و آسیب کمتر به رگهای محیطی تزریق شوند.
پورت میتواند برای چند ماه تا چند سال در بدن باقی بماند و تا زمانی که نیاز درمانی بیمار وجود داشته باشد، مورد استفاده قرار گیرد.
انواع پورت شیمیدرمانی
دو نوع پورت شیمی درمانی وجود دارد:
پورت تکلومن (Single Lumen)
این نوع پورت دارای یک مسیر دسترسی است و رایجترین نوع پورت مورد استفاده در بیماران تحت شیمیدرمانی محسوب میشود. بیشتر داروهای وریدی و شیمیدرمانی از طریق این نوع پورت قابل تزریق هستند.
پورت دولومن (Double Lumen)
ین نوع پورت دارای دو مسیر جداگانه است و در شرایطی که بیمار به تزریق همزمان چند دارو یا درمانهای وریدی متفاوت نیاز دارد، ممکن است توسط پزشک انتخاب شود.
پورتهای شیمی درمانی میتوانند بسته به برند پورتی که جراح شما کار میگذارد، دایرهای، مثلثی یا بیضیشکل باشند. یک پورت شیمی درمانی از سه بخش اصلی تشکیل شده است:
۱. پورت (بدنه): بخش اصلی دستگاه، که مایعات در آن تزریق میشوند.
۲. سپتوم (درپوش): بخش مرکزی پورت، که از یک ماده لاستیکی خودمهرشونده ساخته شده است.
۳. کاتتر (لوله): یک لوله نازک و انعطافپذیر که پورت را به ورید متصل میکند.
چه کسانی به پورتگذاری ریه نیاز دارند؟
پورتهای کاشتنی برای هر فردی که به درمانهای مکرر یا بلندمدت داخل وریدی، انتقال خون یا خونگیری نیاز دارد، مناسب است.
پزشک ممکن است در موارد زیر استفاده از پورت را توصیه کند:
- بیمارانی که برای مدت طولانی به تزریق آنتیبیوتیک یا سایر داروهای وریدی نیاز دارند
- بیماران مبتلا به سرطان، از جمله افرادی که برای درمان سرطان ریه به دورههای شیمیدرمانی و تزریق داروهای وریدی نیاز دارند.
- بیماران مبتلا به بیماریهای گوارشی یا التهابی (IBD) که به دلیل شرایط بیماری، نیاز به تغذیه وریدی یا دریافت طولانیمدت داروهای تزریقی دارند.
- افرادی که دسترسی وریدی مناسبی ندارند یا تزریقهای مکرر باعث آسیب به رگهای محیطی شده است.
اگر پزشک پورت وریدی کاشتنی را برای شما توصیه کرده است، بررسی شرایط بیمار قبل از اقدام اهمیت زیادی دارد. برای دریافت راهنمایی و مشاوره درباره روند انجام پورتگذاری با مطب تماس بگیرید.
آمادگی قبل از پورتگذاری شیمیدرمانی
قبل از انجام عمل پورت گذاری در شیمی درمانی، پزشک شرایط عمومی بیمار را بررسی کرده و اقدامات لازم برای انجام ایمن این عمل را مشخص میکند. مهمترین اقدامات قبل از پورتگذاری شامل موارد زیر است:
- انجام آزمایشهای لازم مانند بررسی وضعیت انعقاد خون طبق نظر پزشک
- اطلاع دادن درباره داروهای مصرفی، بهخصوص داروهای رقیقکننده خون
- اطلاع پزشک از وجود بیماریهای زمینهای یا سابقه حساسیت دارویی
- رعایت دستورهای مربوط به مصرف غذا و دارو قبل از عمل
- استحمام و رعایت بهداشت محل جراحی طبق توصیه پزشک
- هماهنگی برای همراه داشتن یک نفر در زمان ترخیص، زیرا معمولاً بیمار همان روز مرخص میشود
پزشک پیش از انجام پورتگذاری، محل مناسب قرارگیری پورت را تعیین کرده و توضیحات لازم درباره روند عمل، مراقبتهای بعد از آن و نحوه استفاده از پورت را به بیمار ارائه میده
مراحل عمل پورت گذاری در شیمی درمانی
پورت طی یک جراحی که حدود یک ساعت طول میکشد در بدن کار گذاشته میشود. این به آن معناست که در همان روز میتوان به خانه رفت، اما فردی باید بیمار را همراهی کند. بیشتر افراد پورت را زیر پوست در سمت راست قفسه سینه خود دریافت میکنند. گاهی اوقات، پزشک پورت را در سطح داخلی قسمت فوقانی بازو یا در پوست شکم زیر قفسه سینه نیز قرار میدهد.
برای انجام این جراحی، ابتدا بیمار بیهوش میشود و همچنین برای بیحس کردن ناحیه جراحی بیحسی موضعی انجام میشود. اگر بزرگسال باشید، ممکن است در طول عمل هوشیار باشید اما آن را به خاطر نخواهید آورد؛ اما کودکان ممکن است برای خواب عمیقتر در طول عمل، بیهوشی عمومی دریافت کنند.
سپس پزشک برای قرار دادن پورت مراحل زیر را دنبال میکند:
- از تصویربرداری مداوم با اشعه ایکس (فلوروسکوپی) برای هدایت فرآیند استفاده میکند.
- یک برش کوچک در ناحیه گردن ایجاد میکند تا به ورید دسترسی پیدا کند.
- یک نقطه دسترسی در ورید ایجاد میکند.
- یک برش کوچک در قفسه سینه، بازو یا شکم شما ایجاد میکند تا پورت را قرار دهد.
- از آن برش برای ایجاد یک کیسه زیر لایه زیرین پوست (زیرجلدی) استفاده میکند.
- پورت را در کیسه پوستی قرار میدهد.
- کاتتر را از پورت به ورید هدایت میکند.
- از برش گردن برای اتصال کاتتر به ورید استفاده میکند.
- یک عکس اشعه ایکس از قفسه سینه میگیرد تا مطمئن شود دستگاه در جای صحیح قرار گرفته است.
- برشها را با بخیههای جذبی میبندد.
پورت شیمیدرمانی چند ساعت بعد از عمل قابل استفاده است؟
زمان قابل استفاده بودن پورت شیمیدرمانی به شرایط بیمار، نوع پورت، نظر پزشک و وضعیت محل جراحی بستگی دارد. در بسیاری از موارد، اگر پورت بهدرستی قرار گرفته باشد و عارضهای وجود نداشته باشد، میتوان از آن بلافاصله پس از پایان عمل یا در همان روز برای تزریق دارو استفاده کرد.
با این حال، در برخی شرایط پزشک ممکن است ترجیح دهد چند ساعت تا چند روز صبر شود تا محل قرارگیری پورت بررسی شده و زخم جراحی کمی بهبود پیدا کند. همچنین قبل از اولین استفاده، معمولاً عملکرد پورت بررسی میشود تا از باز بودن مسیر و قرارگیری صحیح کاتتر اطمینان حاصل شود.
آیا پورتگذاری ریه درد دارد؟
بسیاری از بیماران هنگام کارگذاری پورت شیمیدرمانی درد قابل توجهی احساس نمیکنند، زیرا این عمل معمولاً با استفاده از بیحسی موضعی و در صورت نیاز داروهای آرامبخش انجام میشود. در طول عمل ممکن است بیمار کمی احساس فشار یا کشش در محل کار داشته باشد، اما معمولاً درد شدید ایجاد نمیشود.
پس از از بین رفتن اثر بیحسی، احساس درد، حساسیت یا ناراحتی خفیف در محل قرارگیری پورت طبیعی است. این ناراحتی معمولاً شبیه احساس کوفتگی یا کبودی بوده و طی چند روز با بهبود محل جراحی کاهش پیدا میکند. میزان درد پس از پورتگذاری در افراد مختلف متفاوت است و رعایت مراقبتهای بعد از عمل میتواند به کاهش ناراحتی و جلوگیری از عوارض کمک کند.
مزایای پورتگذاری شیمیدرمانی
- کاهش تعداد تزریق سوزن
- امکان دریافت همزمان چند دارو
- مناسب برای درمانهای طولانیمدت مثل آنتیبیوتیک و شیمیدرمانی
- درد کمتر و راحتی بیشتر هنگام تزریق
- کاهش خطر آسیب به رگها و بافتهای اطراف
- پنهان بودن زیر پوست و امکان حمام یا شنا بدون محدودیت
عوارض احتمالی پورت شیمی درمانی
پورت شیمیدرمانی معمولاً روشی ایمن است، اما مانند هر اقدام پزشکی ممکن است با عوارضی مانند عفونت، انسداد یا ایجاد لخته همراه باشد. عفونتها شایعترین عارضه پورتها هستند. سایر عوارض پورت گذاری ریه شامل موارد زیر است:
- انسداد در پورت یا کاتتر
- ترومبوز (لخته شدن خون در کاتتر یا ورید)
- فروپاشی ریه (پنوموتوراکس)
- ترک خوردگی پورت
- جابجایی نوک کاتتر
- حباب هوا در رگ خونی (آمبولی ریه)
- جمع شدن خون در فضای بین دیواره قفسه سینه و ریهها (هموتوراکس)
- محدودیتهای حرکتی
- جای زخم (اسکار)
نکات مراقبت از جراحی پورت گذاری ریه در خانه
کمپرس یخ: قرار دادن کمپرس یخ روی ناحیه برای دورههای کوتاه میتواند به کاهش تورم و بیحس کردن درد کمک کند.
استراحت: اجازه دادن به بدن برای استراحت و بهبودی میتواند به طور قابل توجهی ناراحتی را کاهش دهد.
بهداشت: تمیز و خشک نگه داشتن محل برش برای جلوگیری از عفونت و تسریع بهبودی بسیار مهم است.
فعالیت: پرهیز از فعالیتهای سنگین و کششی که میتوانند به محل پورت فشار وارد کنند، مهم است. حرکات ملایم برای تقویت گردش خون بدون ایجاد درد اضافی توصیه میشود.
شستوشوی ماهانه پورت و کاتتر: این کار خطر لخته شدن و انسداد را کاهش داده و خط دسترسی را برای استفاده بعدی آماده نگه میدارد.
مسکنهای بدون نسخه: برای مدیریت ناراحتی پس از عمل، ارائهدهندگان مراقبتهای سلامت ممکن است مسکنهای بدون نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن را توصیه کنند. در برخی موارد، ممکن است برای چند روز اول، داروهای مسکن تجویزی ارائه شود.
مدت زمان بستری بعد از پورتگذاری شیمیدرمانی چقدر است؟
هزینه پورتگذاری شیمیدرمانی چقدر است؟
هزینه پورت گذاری ریه مبلغ ثابتی ندارد و به عوامل مختلفی بستگی دارد. نوع پورت مورد استفاده، مرکز درمانی، دستمزد پزشک، هزینههای بیمارستان، نوع بیحسی یا بیهوشی و پوشش بیمه از مهمترین عواملی هستند که میتوانند بر هزینه نهایی تأثیر بگذارند.
همچنین در برخی موارد، هزینههای جانبی مانند آزمایشهای قبل از عمل، تصویربرداری یا ویزیتهای پس از جراحی نیز ممکن است به هزینه کلی اضافه شود.
برای اطلاع از هزینه دقیق پورت وریدی کاشتنی، لازم است ابتدا توسط پزشک معاینه شوید تا با توجه به شرایط پزشکی و نوع درمان، مناسبترین روش برای شما انتخاب شود.
برای دریافت مشاوره و اطلاع از هزینه دقیق پورتگذاری شیمیدرمانی، میتوانید با مطب دکتر بهروز امامی تماس بگیرید یا از طریق فرم رزرو آنلاین درخواست خود را ثبت کنید.
انجام پورتگذاری شیمیدرمانی توسط دکتر بهروز امامی
پورتگذاری ریه میتواند روند دریافت داروهای وریدی را برای بیمارانی که به درمانهای طولانیمدت یا تزریقهای مکرر نیاز دارند، آسانتر کند و نیاز به استفاده مکرر از رگهای محیطی را کاهش دهد. دکتر سید بهروز امامی، فوق تخصص ریه، با تجربه در زمینه درمان بیماریهای ریوی و انجام اقدامات تخصصی مانند برونکوسکوپی و پورتگذاری شیمیدرمانی، خدمات خود را با توجه به شرایط هر بیمار ارائه میدهد. پورتگذاری میتواند دسترسی وریدی را برای بیمارانی که به درمانهای مکرر نیاز دارند آسانتر کرده و مشکلات ناشی از تزریقهای مکرر را کاهش دهد.
سوالات متداول (Faq)
1. یک پورت شیمی درمانی چقدر میتواند در جای خود بماند؟
پورتها میتوانند برای سالها دوام بیاورند. آنها میتوانند تا ۲۰۰۰ بار تزریق سوزن را تحمل کنند قبل از اینکه نیاز به جایگزینی پیدا کنند.
2. با دیدن چه علائمی باید با پزشک خود تماس بگیرم؟
درد شدید، تورم یا کبودی در اطراف پورت.
قرمزی یا تغییر رنگ پوست در اطراف پورت.
ترشح از پورت.
3. آیا امکان انجامامآرآی با پورت وجود دارد؟
بسته به جنس پورت متفاوت است؛ پورتهای تیتانیومی و غیرفلزی سازگارتر هستند.
4. بهترین حالت خوابیدن بعد از پورتگذاری چیست؟
خوابیدن با پورت وریدی کاشتنی معمولاً محدودیت خاصی ندارد، اما بهتر است از وارد شدن فشار مستقیم به محل پورت خودداری کنید. خوابیدن به پشت در روزهای ابتدایی مناسبتر است؛ همچنین میتوانید به پهلو بخوابید، ولی بهتر است روی سمتی که پورت قرار دارد فشار زیادی وارد نشود.
5. آیا میتوان با پورت شیمیدرمانی حمام کرد؟
بله. پس از بهبود محل جراحی و با تأیید پزشک، میتوانید حمام کنید. در چند روز اول باید محل برش و پانسمان را خشک نگه دارید.
6. پورت شیمیدرمانی چه زمانی باید خارج شود؟
پورت پس از پایان درمان یا زمانی که دیگر به آن نیازی نباشد، توسط پزشک خارج میشود. در صورت بروز عفونت یا خرابی پورت نیز ممکن است نیاز به خارج کردن آن باشد.
7. علائم عفونت یا خرابی پورت چیست؟
قرمزی، تورم، درد، ترشح، تب یا مشکل در تزریق دارو و خونگیری میتواند نشانه عفونت یا اختلال در عملکرد پورت باشد. در صورت مشاهده این علائم، به پزشک مراجعه کنید.
